Fotografia jako zródło w badaniach nad krajobrazem historycznym – wybrane problemy
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.17Słowa kluczowe:
fotografia jako zródło, geografia historyczna, krajobraz historyczny, przestrzeń, krajobraz kulturowyAbstrakt
PHOTOGRAPHY AS A SOURCE IN THE RESEARCH ON HISTORICAL LANDSCAPE – SELECTED PROBLEMS
Photography is an excellent source in historical research, especially on what can be referred to as historical landscape (i.e. cultural landscape with elements of political landscape known in historical geography). However, we can be quite surprised to note that many historians only use photographs as pictures illustrating the subjects they discuss – they do not acknowledge their value as sources on the level of research. Of course, there are also some historians who are well aware of the informative value of photographs, but they tend to pay very little attention to the use of photos in their studies on space. The present paper is an attempt to show in which fields photography can be useful, where and how a scholar of historical landscape can use it. At this point, it needs to be stressed that in some cases the typical characteristics of photography as a source that we know from literature on the subject are not directly referred to by the subject of this paper. Nine of such typical features are listed by Zenon Piech, and in this paper they are used as a base on which the specicity of photography as a source in the field of landscape studies has been demonstrated. The paper also offers some practical advice and a discussion on the threats that historians who wish to use this practically unlimited source of information may face.
Bibliografia
Banach Jerzy: Ikonografia Wawelu. T. 1–2. Kraków 1977
Banach Jerzy: Kraków malowniczy. O albumach z widokami miasta w XIX wieku. Kraków 1980
Banach Jerzy: Dawne widoki Krakowa. Wyd. 2 uzup. Kraków 1983
Banach Jerzy: Ikonografia Rynku Głównego. Kraków 1998
Barzycka-Pazdzior Agata: Fotografia jako źródło historyczne. Wybrane problemy. „Historyka. Studia metodologiczne” 2006, t. 36, s. 105–117
Buczek Anna, Firlet Elżbieta, Gaczoł Ewa, Strzyżewska Joanna: Wawel na starej fotografii do 1939 roku. Biblioteka Ikonograficzna Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, nr 1. Kraków 2011
Burke Peter: Naoczność. Materiały wizualne jako świadectwo wizualne. Przeł. Justyn Hunia. Kraków 2012
Dziubiński Marek: Jak datować zdjęcia niepodpisane? Czyli diabeł tkwi w szczegółach. „Archeion” 2012, t. 13, s. 143–161
Firlet Elżbieta: Najstarsza panorama Krakowa. Kraków 1998
Grabczewska Małgorzata: Historia fotografii jako dziedzina badawcza. W: Miejsce fotografii w badaniach humanistycznych. Red. Marta Zietkiewicz, Małgorzata Biernacka. Warszawa 2016, s. 21–31
Ignacy Krieger. Wybór fotografii i oprac. Ewa Gaczoł, Teresa Kwiatkowska, wstęp Ewa Gaczoł. Kraków 2017
Jakubowski Krzysztof: Kraków na starych widokówkach. Kraków 2011
Keder Iwona, Komorowski Waldemar, Zenczak Anna: Ikonografia kościoła Mariackiego i placu Mariackiego, Małego Rynku, ulic Mikołajskiej, Siennej i Św. Krzyża w Krakowie. Kraków 1999
Keder Iwona, Komorowski Waldemar: Ikonografia kościoła Dominikanów i ulicy Grodzkiej w Krakowie. Kraków 2005
Keder Iwona, Komorowski Waldemar: Ikonografia placu Wszystkich Świętych oraz ulic Franciszkańskiej, Poselskiej, Senackiej i Kanoniczej w Krakowie. Kraków 2007
Keder Iwona, Komorowski Waldemar, Bromboszcz Agnieszka: Ikonografia ulic Brackiej, Wiślnej, Olszewskiego, Gołębiej, Św. Anny i Jagiellońskiej wraz z gmachem Collegium Maius w Krakowie. Kraków 2016
Keder Iwona, Komorowski Waldemar, Łepkowski Mateusz: Ikonografia ulic Szewskiej i Szczepańskiej, placu Szczepańskiego,
ulic Reformackiej i Sławkowskiej oraz zachodnich odcinków ulic Św. Marka i Pijarskiej w Krakowie. Kraków 2018
Kwiatkowska Teresa, Malik Andrzej: Zespół negatywów szklanych z zakładu fotograficznego rodziny Kriegerów w posiadaniu Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.
„Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1984, z. 11, s. 51–69
Latos Henryk: Z historii fotografii wojennej. Warszawa 1985
Lechowicz Lech: Historia fotografii. Cz. 1. 1839–1939. Łódź 2012
Mironczuk Anna, Poławski Zenon F.: Identyfikacja obiektów antropogenicznych na archiwalnych zdjęciach lotniczych okolic Jedwabnego. „Studia Geohistorica” 2015, nr 3, s. 141–149
Natan Krieger. Wybór fotografii i oprac. Ewa Gaczoł, Anna Kwiatek. Kraków 2018
Piech Zenon: Czy ikonografia historyczna powinna być nauka pomocnicza historii?. W: Tradycje i perspektywy nauk pomocniczych historii w Polsce. Materiały sympozjum w Uniwersytecie Jagiellońskim dnia 21–22 października 1993 roku Profesorowi Zbigniewowi Perzanowskiemu przypisane. Red. Mieczysław Rokosz. Kraków 1995, s. 119–141
Piech Zenon: „Trwanie osobne i wieczne”. Fotografia jako źródło w kręgu nauk pomocniczych historii i archiwistyki. W: Spuścizny – co po nas zostaje? Zagadnienia
metodologiczne. Materiały konferencji naukowych organizowanych przez Archiwum Nauki PAN i PAU i Polska Akademie Umiejętności. Kraków 2018, s. 79–110
Polski słownik biograficzny: Krieger Ignacy. Hasło oprac. Celina
Bak-Koczarska. T. 15. Wrocław 1970, s. 307–308
Raczkowski Włodzimierz: Obrazy przeszłej rzeczywistości?
Potencjał zdjec lotniczych w poznaniu przeszłosci. W: Foto-historia. Fotografia w przedstawieniu przeszłości. Red. Violetta Julkowska. Poznań 2012, s. 85–93
Rosenblum Naomi: Historia fotografii światowej. Przeł. Inez Baturo. Bielsko-Biała 2005
Rozek Michał: Urbs celeberrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa. Kraków 2006
Skotarczak Dorota: Co to jest historia wizualna?. W: Foto-historia. Fotografia w przedstawieniu przeszłości. Red. Violetta Julkowska. Poznań 2012, s. 175–180
Sontag Susan: O fotografii. Przeł. Sławomir Magala. Kraków 2009
Struk Janina: Holokaust w fotografiach. Interpretacja dowodów.
Przeł. Maciej Antosiewicz. Warszawa 2007
Szady Bogumił: Geografia historyczna w Polsce – rozwój i perspektywy. „Studia Geohistorica” 2013, nr 1, s. 19–38
Sztompka Piotr: Socjologia wizualna. Fotografia jako metoda badawcza. Warszawa 2005
Szymański Józef: Nauki pomocnicze historii. Warszawa 2006
Tomczak Sandra: Fotografia jako źródło historyczne. Rys problemowy. „Archiwista Polski” 2013, nr 2, s. 31–39
Wielka encyklopedia powszechna PWN: Geografia historyczna. Hasło oprac. Henryk Rutkowski. T. 4. Warszawa 1964, s. 184–185
Ziętkiewicz Marta: Miejsce fotografii w badaniach humanistycznych. W: Miejsce fotografii w badaniach humanistycznych.
Red. Marta Ziętkiewicz, Małgorzata Biernacka. Warszawa 2016, s. 7–20
Żakowicz Aleksander: Fotografia galicyjska do roku 1918. Fotografowie Galicji, Tatr oraz Księstwa Cieszyńskiego. Zestawienie nazw zakładów i nazwisk fotografów do roku 1918. Częstochowa–Lwów 2008
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.

