Fotografie z zakładu Ignacego Kriegera w zbiorach Fototeki Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego
Charakterystyka i perspektywy badawcze
DOI:
https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.02Słowa kluczowe:
fotografia, historia fotografii, Kraków, Ignacy Krieger, Fototeka, Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Jagiellonski, Marian SokołowskiAbstrakt
PHOTOGRAPHS FROM IGNACY KRIEGER’S STUDIO IN THE COLLECTION OF THE PHOTO LIBRARY OF THE JAGIELLONIAN UNIVERSITY’S INSTITUTE OF ART HISTORY. MAIN CHARACTERISTICS AND RESEARCH PERSPECTIVES
The Photo Library of the Jagiellonian University’s Institute of Art History is one of the oldest photographic archives in Poland, and its holdings, collected for over 130 years, are closely connected with the development and scope of art historical research in Kraków. This also applies to the over 900 photo prints produced by the well-known studio of Ignacy Krieger that operated in Kraków in the years 1860–1926. The images show historic buildings and works of art, mostly located in Kraków, but also in about a_dozen other towns (e.g. Gołuchów, Nowy Wisnicz, Baranów Sandomierski, and Biecz). The aim of the paper is primarily to present general characteristics of this group of photographs in terms of their physical features, subject matter, dating, and provenance. It gives a detailed description of the original markings used on the photographic prints, such as signatures, or inscriptions with reference numbers printed from negatives, corresponding with the extant lists of views oered by Krieger’s atelier. Strong emphasis has also been put on the provenance of the discussed photographs, since the markings which can be seen on the prints (stamps, annotations), as well as written sources (old inventories and account books) sometimes enable the researcher to determine precise details related to the purchase of the specific prints, which, in turn, makes it possible to determine the terminus ante quem of the creation of the negatives. Over a_quarter of the group were purchased at the end of the 19th century by Prof. Marian Sokołowski for what was then called the Art History Cabinet of the Jagiellonian University, usually directly from the photographer; other items were donated by private persons or institutions, including in particular the Commission on Art. History of the Polish Academy of Learning, and the Circle ofConservators of Western Galicia. An analysis of the discussed group of prints has enabled the author to outline several research perspectives, presented in the second part of the paper. On the basis of three examples (well documented in source materials), namely photographs of the Late Gothic polyptych representing St Johnthe Almsgiver from the Augustinian church in Kraków; a reproduction of a_painting from an ancient vase from the Gołuchów collection; and a photograph of an 18th-century town plan of Rzeszów – the author has demonstrated a_close relationship between the activity of Kriegers’ studio and the academic research conducted by Kraków art historians, especially Marian Sokołowski
Bibliografia
Album fotografii dawnego Krakowa z atelier Ignacego Kriegera. Przedsłowie Władysław Bodnicki, oprac. historyczne Janusz Andruszkiewicz. Kraków 1989
Bednarek Anna, Walanus Wojciech: Fotografie cyklu legendy św. Katarzyny Aleksandryjskiej. W: Mistrz i Katarzyna. Hans von Kulmbach i jego dzieła dla Krakowa.
Red. Mirosław P. Kruk, Aleksandra Hola, Marek Walczak. Kraków 2018, nr kat. 59–67, s. 436–456
Bednarek Anna, Walanus Wojciech: Fotografia jako narzędzie dokumentacji i popularyzacji zbiorów Czartoryskich w XIX wieku. „Rozprawy Muzeum Narodowego w Krakowie. Seria Nowa” 2020, t. 13 [w druku]
Cara a Costanza: From ‘Photo Libraries’ to ‘Photo Archives’. On the Epistemological Potential of Art-Historical Photo Collections. In: Photo Archives and the Photographic Memory of Art History. Ed. Costanza Cara a. I Mandorli, Vol. 14. Berlin–München 2011, pp.11–44
Chlebowska Edyta: Na szklanych kliszach. Nieznane rysunki Norwida, czyli Album Marceliny Czartoryskiej. „Studia Norwidiana” 2014, t. 32, s. 147–173
Der neue Gesetzentwurf, betreffend das Urheberrecht an Werken der Literatur oder Kunst und der Photographie. „Photographische Correspondenz” 1892, Bd. 29, Nr. 384, S. 458–467
Ferenc-Szydełko Ewa: Prawo autorskie na ziemiach polskich do 1926 roku. Zakamycze 2000
Gaczoł Ewa: Wstep. W: Ignacy Krieger. Wybór fotografii i oprac. Ewa Gaczoł, Teresa Kwiatkowska. Kraków 2017, s. 3–10
Gaczoł Ewa, Gellner Joanna: Wstep. W: Amalia Krieger. Wybór fotografii i oprac. Ewa Gaczoł, Joanna Gellner, Kraków 2019, s. 5–12
Gaczoł Ewa, Pilch Daria: Conservation of collodion glass plate negatives. „Wiadomosci Konserwatorskie – Journal of Heritage Conservation” 2018, nr 56, s. 141–152
Gadomski Jerzy: Gotyckie malarstwo tablicowe Małopolski 1460–1500. Warszawa 1988
Kalinowski Lech: Dzieje i dorobek naukowy Komisji Historii Sztuki Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności 1873–1952 oraz powstanie Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego 1882. W: Dzieje historii sztuki w Polsce. Kształtowanie się instytucji naukowych w XIX i XX wieku. Red. Adam S. Labuda. Poznań 1996, s. 22–57
Katalog Fototeki Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Fotografie dzieł sztuki polskiej wykonane do roku 1900. Red. Wojciech Walanus. Kraków 2019
Katalog Wystawy zabytków epoki Jagiellońskiej w 500 rocznice odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego zorganizowanej.
Kraków [1900] Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. 4. Miasto Kraków. Cz. 4. Kazimierz i Stradom. Kościoły i klasztory, 1. Red. Izabela Rejduch-Samek, Jan Samek. Warszawa 1987
Koczyński Michał: Zbiór ustaw i rozporządzeń administracyjnych w Królestwach Galicyi i Lodomeryi tudzież W. Ks. Krakowskiem obowiązujących, a w czasokresie 1889–1896 wydanych. Z. 1. Kraków 1896
Kozinski Jerzy: Fotografia krakowska w latach 1840–1914. Zarys historii. Kraków Dawniej i Dziś, t. 20. Kraków 1978
Kudłacz Katarzyna, Miskowiec Marta: Katalog winiet krakowskich zakładów fotograficznych w zbiorach Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie. Kraków 2008
Kuninska Magdalena: Historia sztuki Mariana Sokołowskiego. Ars Vetus et Nova, t. 40. Kraków 2014
Kwiatkowska Teresa, Malik Andrzej: Zespół negatywów szklanych z zakładu fotograficznego rodziny Kriegerów w posiadaniu Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 1984, z. 11, s. 51–69
Łuszczkiewicz Władysław: Sprawozdanie z wycieczki naukowej w lecie 1891 roku [cz. I]. „Sprawozdania Komisyi do Badania Historyi Sztuki w Polsce” 1896, t. 5, z. 2, s. 107–125 Łuszczkiewicz Władysław: Sprawozdanie z wycieczki naukowej w lecie 1891 roku [cz. II]. „Sprawozdania Komisyi do Badania Historyi Sztuki w Polsce” 1896, t. 5, z. 3, s. 173–184
Manikowska Ewa: Archiwa wizualne dziedzictwa kulturowego. Problemy i metody badawcze. W: Archiwa wizualne dziedzictwa kulturowego. Archeologia – etnografia – historia sztuki. T. 1. Red. Ewa Manikowska, Izabela Kopania. Warszawa 2014, s. 7–49
Mossakowska Wanda: Walery Rzewuski (1837–1888) fotograf. Studium warsztatu i twórczości. Wrocław 1981
Mossakowska Wanda, Zenczak Anna: Kraków na starej fotografii. Kraków 1984
Nowak-Mitura Ewa: Początki fotografii w prasie polskiej. „Tygodnik Ilustrowany” 1859–1900. Źródła do Historii Fotografii Polskiej XIX wieku, t. 2. Warszawa 2015
Mrozowski Przemysław: Polskie nagrobki gotyckie. Warszawa 1994
Natan Krieger. Wybór fotografii i oprac. Ewa Gaczoł, Anna Kwiatek. Kraków 2018
Polkowski Ignacy: Gobeliny z katedry krakowskiej na Wawelu. Kraków 1880
Polski słownik biograficzny: Krieger Ignacy. Hasło oprac. Celina Bak-Koczarska. T. 15. Wrocław 1970, s. 307–308
Schrank Ludwig: Urheberrecht an Werken der Literatur oder Kunst und der Photographie. „Photographische Correspondenz” 1893, Bd. 30, Nr. 398, S. 555–556
Siarzewski Wiesław: Zdjecia Zakopanego i Tatr z pracowni Stanisława Bizanskiego w Krakowie. „Dagerotyp” 2011, t. 20, s. 27–104
Sokołowski Marian: Studya i szkice z dziejów sztuki i cywilizacyi. T. 1. Kraków 1899
Sokołowski Marian: Wazy greckie w naszych zbiorach. „Przegląd Polski” 1889, t. 23, z. 8, s. 217–236
Spis widoków i pomników miasta Krakowa zdjętych z natury przez J. Kriegera, fotografa. Kraków [1878]
Sprawozdania z posiedzeń. I. Wydział Filologiczny. „Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Akademii Umiejętności w Krakowie” 1896, t. 1, nr 1, s. 6–13
Sprawozdania z posiedzeń Komisyi Historyi Sztuki za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1899 roku. „Sprawozdania
Komisyi do Badania Historyi Sztuki w Polsce” 1902, t. 7, z. 1–2, szp. IX–XCVIII Sprawozdanie Zarządu Muzeum Narodowego za rok 1895. Kraków 1896
Starl Timm: Lexikon zur Fotografie in Österreich 1839 bis 1945. Wien 2005 Turczynski Stanisław: Maryan Sokołowski 1839–1911.
„Sprawozdania Komisyi do Badania Historyi Sztuki w Polsce” 1912, t. 8, z. 3–4, szp. 397–412
Walanus Wojciech: Fotografie cerkwi drewnianych z terenów dawnej Galicji Wschodniej w zbiorach Fototeki
Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W: Cerkwie drewniane dawnej Galicji Wschodniej. Red. Wojciech Walanus. Skarby Fototeki Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 1. Kraków 2012, s. 29–41
Walanus Wojciech: Sztuka dawnych Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej na fotografiach ze zbiorów Fototeki Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W: Stan badan nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej. T. 4. Red. Karol Łopatecki, Wojciech Walczak. Białystok 2013, s. 303–326
Walanus Wojciech: Pieczecie, inwentarze, inskrypcje.
Uwagi o poznawaniu archiwum fotograficznego na przykładzie Fototeki Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W: Archiwa wizualne dziedzictwa kulturowego. Archeologia – etnografia – historia sztuki. Red. Ewa Manikowska, Izabela Kopania. T. 1. Warszawa 2014, s. 175–194 Walanus Wojciech: Fotografia w rękach historyka sztuki.
Kilka przykładów ze zbiorów Fototeki Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellonskiego. W: Miejsce fotografii w badaniach humanistycznych. Red. Marta Zietkiewicz, Małgorzata Biernacka. Źródła do Historii Fotografii Polskiej XIX wieku, t. 1. Warszawa [2016], s. 167–182
Walanus Wojciech: Fotografie ze zbiorów polskich uczonych w Fototece Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zarys problematyki. W: Spuścizny – co po nas zostaje? Zagadnienia metodologiczne.
Materiały konferencji naukowych organizowanych przez Archiwum Nauki PAN i PAU i Polska Akademie Umiejętności. Red. Adam Górski. Kraków 2018, s. 158–180
Walanus Wojciech: Zbiory Fototeki Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. „Dagerotyp. Studia z historii i teorii fotografii” 2018, t. 1, s. 189–193
Walanus Wojciech: Dzieje zbiorów fotograficznych Gabinetu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego
(1881–1921). W: Katalog Fototeki Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Fotografie dzieł sztuki polskiej wykonane do roku 1900. Red. Wojciech Walanus. Kraków 2019, s. 9–23
Wisłocki Władysław: Bibliografia z zakresu historyi literatury i oświaty w Polsce z r. 1877/78. „Archiwum do Dziejów Literatury i Oświaty w Polsce” 1878, t. 1, s. 341–378
Witte Jean de: Description des collections d’antiquités conservées à l’Hôtel Lambert [online]. Paris 1886 [dostęp 28 grudnia 2018]. Dostępny w internecie: http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p16028coll4/id/30388
Pobrania
Wersja elektroniczna opublikowana
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Szczegóły zob. w zakładce Prawa autorskie i udostępnianie.

