Zbiory fotograficzne Muzeum Krakowa jako zródło ikonograficzne do badań nad historia kolei w Krakowie

Autor

  • Dominik Lulewicz

DOI:

https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.16

Słowa kluczowe:

dawna fotografia, historia kolei, ikonografia Krakowa, koleje Krakowa

Abstrakt

THE PHOTOGRAPHIC COLLECTIONS OF THE MUSEUM OF KRAKÓW AS AN ICONOGRAPHIC SOURCE FOR THE STUDY OF THE HISTORY OF THE RAILWAYS IN KRAKÓW

The subject of this paper is the presentation of the iconography of Kraków’s railways in the photographs from the holdings of the Museum of Kraków. Similar to buildings and people, historical photography plays an important role in documenting the transformations undergone by the railways. The appropriate interpretation of a photograph’s content depends on the individual specicity of the representation. It also requires certain knowledge and the ability to make use of other sources and specialist literature. Out of the Museum’s photographic collections a total number of 433 photographs were selected and grouped into sets, according to the historical topography of Kraków’s railway junction. Within the abovementioned selection we can also single out several dozen photographs of exceptional research quality, many of them produced by Kraków’s eminent photographers. e time-frame of the collection spans from 1862 to 2004. 50 of the photographs portray the iron roads in Kraków’s cityscape: the cross-city axis (the Kraków Główny – Kraków Płaszów line), the encircling (or circumvallating) line which ceased to exist over a century ago, an o shoot of the Galician Transversal Railway Oswiecim – Podgórze, the Kraków – Kocmyrzów line, and even the narrow-gauge lines. 262 of the photographs capture selected railway stations, of which the largest number concerns the Kraków Główny station. In the photographs we will nd some very well-known facilities, such as the main station building, as well as warehouses that are already non-existent, or relics of the locomotive shed. Other railway stations represented in the photographs include Płaszów, Dworzec Towarowy [the Goods Station], Wisła, Bieżanów, Grzegórzki, Podgórze, Bonarka, and Prokocim. 51 of the photographs represent railway engineering facilities. The largest set among these pertains to Debnicki Bridge which maintained its original, 19th-century structure until 1945. In the photographs we will also nd the railway bridge crossing the River Vistula, the  yover in the Grzegórzki district (including pictures taken during its construction in 1862), and the  yovers crossing over Lubicz and Kopernika Streets. 70 photographs portray industrial railways; most of them come from the area of Vladimir Lenin Steelworks and were taken during the plant’s construction and everyday work, some document the railways at the Prefabet and Solvay plants (both non-existent by now), others were taken at the construction site of Krakowska Fabryka Kabli [Kraków Cable Factory], and a number of other locations.

Bibliografia

Barzycka-Paździor Agata: Fotografia jako źródło historyczne. Wybrane problemy. „Historyka. Studia metodologiczne” 2006, t. 36, s. 105–117

Bednarek Monika: Terror okupanta w Krakowie. W: Kraków – czas okupacji 1939–1945. Kraków 2010, s. 236–259

Dawne zakłady rzemieślnicze i przemysłowe Krakowa. Kraków 2000

Enzyklopädie des Eisenbahnwesens. Bd. 1–10, 2 Au age.

Berlin–Wien 1912–1923 Gaczoł Ewa, Gellner Joanna: Żydowskie wątki w fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Część 1. Fotografie do 1939 roku. „Krzysztofory Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2017, z. 35, s. 285–364

Garbacik Roman: Dzieje kolei kocmyrzowskiej. Rybnik 2015

Gölsdorf Karl: Lokomotivbau in Alt-Österreich 1837–1918. Wien 1978

Historia polskiego przemysłu naftowego. Ryszard Wolwowicz. T. 1. Brzozów–Kraków 1994–1995

Ingarden Roman: Ochrona Krakowa przed powodzią Wisły. W: Pamiętnik VI Zjazdu Techników Polskich od 11 do 15 września 1912. Kraków 1914, s. 264–321

Jakuboszczak Paweł: Młodzieżowa Kolej Wąskotorowa „Lajkonik” w Krakowie, „Stalowe Szlaki” 2013, nr 3, s. 34–47

Komorowski Waldemar: Koleje prawobrzeżnego Krakowa. „Rocznik Krakowski 2001, t. 67, s. 91–109

Kotewicz Ryszard: Z dziejów przemysłu Krakowa w latach 1919–1939. „Biblioteka Krakowska, nr 122. Kraków 1981

Lulewicz Dominik: Zabytkowy zespół stacji i lokomotywowni Kraków Płaszów. W: Płaszów 1912–2012.

W stulecie przyłączenia Płaszowa do Krakowa. Red. nauk. Melania Tutak. Kraków 2012, s. 59–126

Lulewicz Dominik: Z dziejów kolei w Krakowie. Zabytkowy zespół stacji Kraków Główny Osobowy. „Krzysztofory.

Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” 2014, z. 32, s. 255–280

Lulewicz Dominik: Podgórskie drogi żelazne oraz przeprawy wiślane dawniej i dziś. W: Miasto pod kopcem Kraka.

Red. nauk. Elżbieta Firlet. Kraków 2016, s. 245–294

Lulewicz Dominik: Od Kolei Krakowsko-Górnośląskiej do Kolei Małopolskich. Drogi żelazne w historyczno-kulturowym pejzażu Krowodrzy od XIX do XXI wieku. W: Krowodrza – przestrzeń i tożsamość. Kraków 2017, s. 39–50

Pokropiński Bogdan: Lux-torpeda PKP. Warszawa 2007

Romaniuk Stanisław: Transport wewnętrzny w hutach. Warszawa 1972

Salwiński Jacek: Lokalizacja kombinatu metalurgicznego pod Krakowem. W: Kryptonim „Gigant”. Dzieje nowohuckiego kombinatu w latach 1949–1958. Kraków 2008, s. 7–16

Saryusz-Zaleski Wojciech: Dzieje przemysłu w byłej Galicji 1804–1929. Kraków 1930

Seifert Mieczysław: 75-lecie Krakowskiej Gazowni Miejskiej. „Gaz i Woda” 1932, nr 10, s. 257–265

Skucha Piotr: Kraków wąskotorowy, 2. Kolejki w zakładach przemysłowych miasta. „Kraków” 2012, nr 8, s. 60–63

Terczyński Paweł: Atlas wagonów towarowych. Poznań 2011

Terczyński Paweł: Atlas lokomotyw spalinowych. Poznań 2017

Wasiutyński Aleksander: Drogi żelazne. Warszawa 1926

Zbroja Barbara: Architektura międzywojennego Krakowa. Kraków 2013

Zbroja Barbara, Myślik Konrad: Nieznany portret Krakowa. Kraków 2010

Zieliński Jarosław: Stacje kolejowe. Świat, Europa i Królestwo

Polskie 1830–1915. Architektura i budownictwo. Łódź 2019

Pobrania

Wersja elektroniczna opublikowana

25.09.2026

Numer

Dział

Fotografia w służbie nauki i sztuki

Jak cytować

Zbiory fotograficzne Muzeum Krakowa jako zródło ikonograficzne do badań nad historia kolei w Krakowie. (2026). Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 37, 277-302. https://doi.org/10.32030/KRZY.2019.16

Podobne artykuły

1-10 z 192

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.