A Boy Named Sue według Młynarskiego, czyli o multimodalnej obcości w przekładzie melicznym
DOI:
https://doi.org/10.12797/MOaP.32.2026.72.03Keywords:
singable translation, foreignness, Młynarski, musical text, multimodality, post-translation effectAbstract
A BOY NAMED SUE BY MŁYNARSKI, OR MULTIMODAL FOREIGNNESS IN SINGABLE TRANSLATION
Singable translation is beset with special translation challenges, which result primarily from the polysemiotic and multimodal nature of the verbo-musical text as well as from the nature and role of songs, especially those representing genres typical of popular music. Accordingly, songs are usually translated by means of adapting and domesticating strategies. Thanks to that, translated songs become acceptable elements of the target culture. However, this is not the golden rule. The aim of the article is to discuss the Polish translation of the song A Boy Named Sue, done by Wojciech Młynarski in 1970, following the strategy of foreignization. Foreign elements were introduced into all the layers of meaning of the musical text, which may prove that the concept of multimodality has been an ever-present feature of translation. The article also indicates the post-translation effect of the target text, which may have occurred thanks to the holistic approach to translation.
Downloads
References
Barańczak, A. (1983), Słowo w piosence. Poetyka współczesnej piosenki estradowej, Wydawnictwo PAN, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź.
Bednarczyk, A. (1995), Wysocki po polsku. Problematyka przekładu poezji śpiewanej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Bednarczyk, A. (2008), W poszukiwaniu dominanty translatorskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Bednarczyk, A. (2012), „Jeszcze raz o dominancie. Piosenka autorska – dominanta meliczna”, Między Oryginałem a Przekładem. 18: 39-57.
Bernacki, M., Pawlus, M. (2002), Słownik gatunków literackich, Park, Bielsko-Biała.
Cash, J. (1969), „A Boy Named Sue (Live at San Quentin, 1969)”, https://www.youtube.com/watch?v=WOHPuY88Ry4 (dostęp 20.09.2024).
Cash, J., Carr, P. (1997), Cash: The Autobiography, Harper Paperbacks, New York.
Czechowicz, M. (1970), „Chłopiec zwany Zuzią” (tłum. Wojciech Młynarski), [w:] Muzyka lekka, łatwa i przyjemna (styczeń 1970), reż. Janusz Rzeszewski.
Davies, E.E., Bentahila, A. (2008), „Translation and Code Switching in the Lyrics of Bilingual Popular Songs”, The Translator. 14(2): 247-272.
Franzon, J. (2021), „The Liberal Mores of Pop Song Translation: Slicing the Source
Text Relation Six Ways”, [w:] Johan Franzon, Annjo K. Greenall, Sigmund Kvam, Anastasia Parianou, red. Song Translation: Lyrics in Contexts, Frank und Timme, Berlin.
Franzon, J. (2024), „Song and Translation – Song Translation Studies”, Studia Translatorica. 15: 31-52. https://doi.org/10.23817/strans.15-3.
Desblache, L. (2019), Music and Translation: New Mediations in the Digital Age, Palgrave Macmillan, London.
Gentzler, E. (2017), Translation and Rewriting in the Age of Post-Translation Studies, Routledge, Oxon–New York.
Gorlée, D.L. (2023), From Mimetic Translation to Artistic Transduction: A Semiotic Perspective on Virginia Woolf, Hector Berlioz, and Bertolt Brecht, Anthem Press, London–New York.
Grajter, M. (2024), Applying Translation Theory to Musicological Research, Springer, Cham.
Kaindl, K. (2020), „A Theoretical Framework for a Multimodal Conception of Translation”, [w:] Monica Boria, Ángeles Carreres, María Noriega-Sánchez, Marcus Tomalin, red. Translation and Multimodality: Beyond Words, Routledge, London–New York.
Mastela, O. (2021), „Transkreacja w przekładzie melicznym: Piosenki Charles’a Aznavoura w twórczych tłumaczeniach Wojciecha Młynarskiego”, Półrocznik Językoznawczy Tertium. Tertium Linguistic Journal. 6(1): 183-202. https://doi.org/10.7592/Tertium.2021.6.1.190.
Michalski, D. (2008), Dookoła Wojtek. Opowieść o Wojciechu Młynarskim, Prószyński i S-ka, Warszawa.
Młynarski, W. (2007), Moje ulubione drzewo, czyli Młynarski obowiązkowo, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Osadnik, W.M., Nowinka, A. (2006), „The Problem of Equivalence in Translation of Songs”, [w:] Piotr Fast, red. Przekład jako komunikat, Śląsk i Wydawnictwo Wyższej Szkoły Lingwistycznej, Katowice–Warszawa–Częstochowa.
Rędzioch-Korkuz, A. (2023), „Beyond Singability: Descriptive-Explanatory Analysis of Polish Translations of Frank Sinatra’s My Way”, Across Languages and Cultures. 24(2): 221-238. https://doi.org/10.1556/084.2022.00380.
Rędzioch-Korkuz, A. (2024), „Multimodalność w przekładzie na przykładzie tłumaczenia melicznego”, [w:] Ewa Kapela, Anna Paszkowska, Gabriela Wilk, red. Przestrzenie Przekładu – 8, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice.
Skwara, M. (2014), Polskie serie recepcyjne wierszy Walta Whitmana. Monografia wraz z antologią przekładów, Universitas, Kraków.
Tomaszkiewicz, T. (2006), Przekład audiowizualny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Warmuzińska-Rogóż, J. (2013), „Fenomen piosenki francuskiej w Polsce, czyli Piaf wiecznie żywa”, Między Oryginałem a Przekładem. 19(4): 93-113.
Wysocka, A. (2020), „Linguistic Aspects of Subjectivity in Song Translation (In the Light of Wojciech Młynarski’s Works and Self-Referential Remarks)”, Studia Translatorica. 11: 189-200. https://doi.org/10.23817/strans.11-14.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
