Strategie opisu kulturemów w audiodeskrypcji

Authors

  • Anna Jankowska Uniwersytet Jagielloński
  • Agnieszka Szarkowska Uniwersytet Warszawski

DOI:

https://doi.org/10.12797/MOaP.22.2016.31.08

Keywords:

audiodeskrypcja, elementy kulturowe, strategie tłumaczeniowe

Abstract

Strategies for describing culture-bound elements in audio description

The article presents the issue of using strategies developed in Translation Studies to describe culture-bound elements in audio description. In the first part, the authors discuss the place of audio description in Translation Studies and especially within the field of audiovisual translation and Jakobson’s categories of intersemiotic, intralingual and interlingual translation. Then research on audio description carried out within the framework of Translation Studies and research on culture-bound referencesin audio description is presented. Finally, the authors present how translation strategies can be applied in audio description of culturebound elements.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Benecke, B. (2007), Audiodescription: Phenomena of Information Sequencing, [on-line] http://www.euroconferences.info/proceedings/2007_Proceedings/2007_Benecke_Bernd.pdf, 30.12.2015.

Bourne, J., Jimenez Hurtado, C. (2007), „From the Visual Into Verbal in Two Languages: a Contrastive Analysis of the Audio Description of «The Hours» in English and Spanish”, w: Díaz-Cintas, J., Orero, P., Remael, A. (red.), Media for All. Subtitling for the Deaf, Audio Description and Sign Language, Rodopi, Amsterdam–New York, ss. 174-187.

Braun, S. (2008), „Audio Description Research: State of the Art and Beyond”, Translation Studies in the New Millennium, 6, ss. 14-30.

Chmiel, A., Mazur, I. (2012), „Audiodeskrypcja jako intersemiotyczny przekład audiowizualny – percepcja produktu i ocena jakości”, w: Kasperska, I., Żuchelkowska, A. (red.), Przekład jako produkt i kontekst jego odbioru, Wydawnictwo Rys, Poznań, ss. 13-30.

Chmiel, A., Mazur, I. (2015), Audiodeskrypcja, Wydział Anglistyki Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań.

Dąmbska-Prokop, U. (2000), „Kompetencje tłumacza”, w: Dąmbska-Prokop, U. (red.), Mała encyklopedia przekładoznawstwa, Edukator, Częstochowa, ss. 109-110.

Díaz-Cintas, J. (2005), „Audiovisual Translation Today. A Question of Accessibility for All”, Translating Today Magazine, 4, ss. 3-5.

Díaz-Cintas, J., Remael, A. (2007), Audiovisual Translation. Subtitling, St. Jerome Publishing, Manchester.

Gottlieb, H. (1997), Subtitles, Translation & Idioms, University of Copenhagen, Copenhagen.

Hejwowski, K. (2004), Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Hopfinger, M. (1974), Adaptacje filmowe utworów literackich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Jankowska, A. (2008), „Audiodeskrypcja – wzniosły cel w tłumaczeniu”, Między Oryginałem a przekładem. Wzniosłość i styl wysoki w przekładzie, R. XIV (2008), ss. 225-248.

Jankowska, A. (2013a), „Talking a British Idea to Poland: Audio Introductions for Voiced-over Films”. Referat wygłoszony na konferencji 4th Advanced Research Seminar on Audio Description w Barcelonie, 13-14 marca 2013.

Jankowska, A. (2013b), „Kompetencje tłumacza audiowizualnego”, w: Piotrowska, M., Czesak, A., Gomola, A., Tyupa, S. (red.), Kompetencje tłumacza, Tertium, Kraków, ss. 243-265.

Jankowska, A. (2014), „Tłumaczenie jako alternatywna metoda tworzenia audiodeskrypcji”, Przekładaniec, 28, ss. 23-38, [on-line] http://dx.doi.org/10.4467/16891864PC.14.002.1709.

Jankowska, A. (2015), Translating Audio Description Scripts. Translation as a New Strategy of Creating Audio Description, Peter Lang, Frankfurt am Main, [on-line] http://dx.doi.org/10.3726/978-3-653-04534-5.

Jankowska, A., Szarkowska, A., Wilgucka, A. (2014), „Audio Description for Voiced-over Films: the Case Study of Big Fish»”, w: Między Oryginałem a przekładem. O przekładzie filmowym, R. XX, nr 23, ss. 81-96.

Kareans (2009), „Strategies”, w: Baker, M., Saldahna, G. (red.), Routledge Encyclopedia of Translation Studies, Routledge, London–New York, ss. 282-285.

Katan, D. (2004), Translating Cultures: An Introduction for Translators, Interpreters and Mediators, St. Jerome Publishing, Manchester.

Katan, D. (2009), „Culture”, w: Baker, M., Saldahna, G. (red.), Routledge Encyclopedia of Translation Studies, Routledge, London–New York, ss. 70-73.

Kruger, J.-L. (2010), „Audio Narration: Re-narrativising Film”, Perspectives: Studies in Translatology, 18, ss. 232-248, [on-line] http://dx.doi.org/10.1080/0907676X.2010.485686.

Leppihalme, R. (1994), Culture Bumps. On the Translation of Allusions, University of Helsinki, Helsinki.

Malzer-Semlinger, N. (2012), „Narration or Description: What Should Audio Description «Look» Like?”, w: Perego, E. (red.), Emerging Topics in Translation: Audio Description, Edizioni Università Di Trieste, Trieste, ss. 29-36.

Matamala, A. (2006), „La accesibilidad en los medios: aspectos lingüísticos y retos de formación”, w: Amat, R., Pérez-Ugena, A., Sociedad, integración y televisión en España, Laberinto, Madrid, ss. 293-306.

Matamala, A., Orero, P. (2008), „Designing a Course on Audio Description and Defining the Main Competences of the Future Professional”, Linguistica Antverpiensa, 6, ss. 329-344.

Maszerowska, A., Mangiron, C. (2014), „Strategies for Dealing with Cultural References in Audio Description”, w: Maszerowska, A., Matamala, A., Orero, P. (red.), Audio Description. New Perspectives Illustrated, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam–Philadelfia, ss. 159-177.

Mazur, I. (2014a), „Projekt ADLAB i funkcjonalizm w przekładzie – w stronę strategii audiodeskrypcyjnych”, Przekładaniec, 28, ss. 11-22, [on-line] http://dx.doi.org/10.4467/16891864PC.14.001.1708.

Mazur, I. (2014b), „Gestures and Facial Expressions in Audio Description”, w: Maszerowska, A., Matamala, A., Orero, P. (red.), Audio Description. New Perspectives Illustrated, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam–Philadelfia, ss. 179-197.

Newmark, P. (1988), Approaches to Translation, Prentice Hall, New York.

Orero, P. (2005), „Audio Description: Professional Recognition, Practice and Standards in Spain”, Translation Watch Quaterly, ss. 7-18.

Orero, P. (2012), „Audio Description Behaviour: Universals, Regularities and Guidelines”, International Journal of Humanities and Social Science, 2 (17), ss. 195-202.

Pedersen, I. (2011), Subtitling Norms on Television. An Exploration Focussing on Extralinguistic Cultural References, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam–Philadelphia, [on-line] http://dx.doi.org/10.1075/btl.98.

Ranzato, I. (2016), Translating Culture Specific References on Television: The Case of Dubbing, Routledge, New York–London, [on-line] http://dx.doi.org/10.4324/9781315681252.

Remael, A., Vercauteren, G. (2007), „Audio Describing the Exposition Phase of Films. Teaching Students What to Choose”, Trans, 2, ss. 73-94.

St. Andre, J. (2009), „Relay” w: Baker, M., Saldahna, G. (red.), Routledge Encyclopedia of Translation Studies, Routledge, London–New York, ss. 230-232.

Szarkowska, A. (2011), „Text-to-Speech Audio Description: Towards Wider Availability of AD”, Journal of Specialised Translation, 15, ss. 142-163.

Szarkowska, A. (2012), „Everything You Always Wanted to Know About Audio Describing Woody Allen in Polish”. Referat wygłoszony na konferencji Languages and the Media 2012 w Berlinie 22-23 listopada 2012.

Szarkowska, A., Jankowska, A. (2012), „Text-to-Speech Audio Description of Voiced-over Films. A Case Study of Audio Described «Volver» in Polish”, w: Perego, E. (red.), Emerging Topics in Translation. Audio Description, Edizioni Università Di Trieste, Trieste, ss. 81-94.

Szarkowska, A., Jankowska, A. (2015), „Audio Describing Foreign Films”, Journal of Specialised Translation, 23, ss. 243-269.

Tomaszkieiwcz, T. (2006), Przekład audiowizualny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Walczak, A., Figiel, W. (2013), „Domesticate or Foreignize? Culturespecific Items in Audio Description”, [on-line] http://avt.ils.uw.edu.pl/files/2013/11/Intermedia_Walczak_Figiel.pdf, 07.01.2016.

Vandaele, J. (2012), „What Meets the Eye. Cognitive Narratology for Audio Description”, w: Mazur, I., Kruger, J.-L. (red.), Perspectives: Studies in Translation Theory and Practice, 20, ss. 81-102, [on-line] http://dx.doi.org/10.1080/0907676X.2011.632683.

Vercauteren, G. (2007), „Towards a European Guideline for Audio Description”, w: Díaz-Cintas, J., Orero, P., Remael, A. (red.), Media for All. Subtitling for the Deaf, Audio Description and Sign Language, Rodopi, Amsterdam–New York, ss. 139-150.

Vercauteren, G. (2012), „A Narratological Approach to Content Selection in Audio Description: Towards a Strategy for the Description of Narratological Time”, MonTI, 4, ss. 207-231, [on-line] http://dx.doi.org/10.6035/MonTI.2012.4.9.

Filmografia

Bogowie (2014), Łukasz Palkowski (reż.), Przemysław Zdrok (AD).

Człowiek na linie (2008), James Marsh (reż.), Bogna Olszewska (AD).

Człowiek z żelaza (1981), Andrzej Wajda (reż.).

Dziewczynka w trampkach (2012), Haifaa Al-Mansour (reż.), Agnieszka Walczak (AD).

O północy w Paryżu (2011), Woody Allen (reż.), Irena Michalewicz (AD).

spotkań przy stole (2010), Jorge Coira (reż.), Agnieszka Walczak (AD).

Bitwa Warszawska (2011), Jerzy Hoffman (reż.), Irena Michalewicz (AD).

Wałęsa. Człowiek z nadziei (2013), Andrzej Wajda (reż.), Anna Jankowska (AD).

Vicki, Cristina, Barcelona (2008), Woody Allen (reż.), Anna Jankowska (AD).

Volver (2006), Pedro Almodóvar (reż.), Agnieszka Szarkowska (AD).

Downloads

Published

2021-07-22

How to Cite

Jankowska, A., & Szarkowska, A. (2021). Strategie opisu kulturemów w audiodeskrypcji. Między Oryginałem a Przekładem, 22(1(31), 135–150. https://doi.org/10.12797/MOaP.22.2016.31.08

Funding data