Litera jako nośnik kultury (o trudnościach z tłumaczeniem cyrylicy)

Authors

  • Magdalena Ochniak Uniwersytet Jagielloński

DOI:

https://doi.org/10.12797/MOaP.21.2015.27.02

Keywords:

translation, changes in translation, Cyrillic, Russian literature

Abstract

Letter as a Carrier of Culture (on Problems with Cyrillic Translation)

It may seem that a letter, being a graphic sign, should not be an element causing difficulties in the process of translation. For every graphic sign appearing in a given alphabet, there are long-established patterns of transliteration, and for every sound, there are patterns of transcription allowing one to render its form in another language. However, it seems that this elementary unit of the alphabet begins to cause problems in translation from Russian into Polish, when words are combined to form collocations; it disappears from the alphabet at different stages of the historical development of a language, being retained, however, in older editions of texts that are still present and translated within a culture; it becomes an element of language games; the graphic form is of crucial importance for a given work and it is the key to understanding it. In situations of this kind, a translator’s task does not consist in a mechanical process of finding the graphic equivalents of letters among the set of letters (formal translation) but in providing a translation which adapts the original text to the target culture (functional translation). This article presents methods of translation which attempt to adapt the original text to the linguistic standards and to the culture of the target language, as exemplified by Russian authors of the nineteenth and twentieth centuries such as Leskov, Gorki, Tsvetaeva, Bulgakov and others.

Downloads

Download data is not yet available.

PlumX Metrics of this article

References

Alex; litery x, v, q w polszczyźnie, [on‑line] http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=602&Itemid=73 – 27.09.2013.
View in Google Scholar

Bułhakow, M. (1999), Mistrz i Małgorzata, tłum. I. Lewandowska, W. Dąbrowski, Prószyński i S‑ka, Warszawa.
View in Google Scholar

Bułhakow, M. (1995), Mistrz i Małgorzata, tłum. A. Drawicz, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław.
View in Google Scholar

Cwietajewa, M. (1947), „Imię twe – ptaszyna w ręku…”, tłum. S. Galewska, w: Jastrun, M., Pollak, S. (red.), Dwa wieki poezji rosyjskiej. Antologia, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa.
View in Google Scholar

Cwietajewa, M. (1987), „Twoje imię – ptaszyna w rękach…”, tłum. S. Pollak, w: Pomorski, A. (red.), Z liryki rosyjskiej XX wieku, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa.
View in Google Scholar

Czechow, A. (1992), Dramat na polowaniu, tłum. R. Śliwowski, Dom Wydawniczy Szczepan Szymański, Warszawa.
View in Google Scholar

http://www.fil.us.edu.pl/ijp/poradnia/baza_archiwum.php?POZYCJA-=200&AKCJA=&TEMAT=Ortografia&NZP=&WYRAZ= – 27.09.2013.
View in Google Scholar

Gorki, M. (1963), Artamonow i synowie, tłum. S. Strumph‑Wojtkiewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
View in Google Scholar

Leskow, M. (1970), Wędrowiec urzeczony, tłum. J. Wyszomirski, w: Leskow, M., Utwory wybrane, Ossolineum, Wrocław.
View in Google Scholar

Moszyński, L. (2006), Wstęp do filologii słowiańskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar

Pielewin, W. (2003), Mały palec Buddy, tłum. H. Broniatowska, Wydawnictwo WAB, Warszawa.
View in Google Scholar

Wiesioły, A. (1964), Rosja we krwi skąpana, tłum. I. Szenfeld, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa.
View in Google Scholar

Bulgakov, M. (1998), Master i Margarita, Izdatelʹstvo Veče, Moskva.
View in Google Scholar

Veselyj, A. (1977), Rossiâ, krovʹû umytaâ, Sovremennik, Moskva.
View in Google Scholar

Gorkij, M. (1989), Delo Artamonovyh, w: Gorkij, M., Sobranie sočinenij v vosʹmi tomah, t. 7, Sovetskaâ Rossiâ, Moskva.
View in Google Scholar

Leskov, N. (2005), Očarovannyj strannik, Profizdat, Moskva.
View in Google Scholar

Pelevin, V. (2003), Čapaev i Pustota, w: Pelevin, V., Pesni carstva „”, Vagrius, Moskva.
View in Google Scholar

Uspenskij, L. (1962), Slovo o slovah. Ty i tvoe imâ, Lenizdat, Leningrad.
View in Google Scholar

Cvetaeva, M. (2007), „Imâ tvoe – ptica v ruke…”, w: Cvetaeva, M., Stihotvoreniâ. Poèmy, RIPOL klassik, Moskva.
View in Google Scholar

Čehov, A. (1955), Drama na ohote, w: Sobranie sočinenij. Tom tretij.Povesti i rasskazy 1884‑1885, Gosudarstvennoe izdatelʹstvo hudožestvennoj literatury, Moskva.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2015-04-18

How to Cite

Ochniak, M. (2015). Litera jako nośnik kultury (o trudnościach z tłumaczeniem cyrylicy). Między Oryginałem a Przekładem, 21(1(27), 9–24. https://doi.org/10.12797/MOaP.21.2015.27.02