The translator and his/her language/culture

Authors

  • Reinhold Utri Uniwersytet Warszawski

DOI:

https://doi.org/10.12797/MOaP.21.2015.28.02

Keywords:

translator, language, culture, anthropocentric attitude toward language and culture, culture problems

Abstract

Tłumacz i jego język/kultura


Zdefiniowanie kultury jest tak samo trudne jak zdefiniowanie języka. Z punktu widzenia teorii antropocentrycznej te dwie koncepcje są widoczne w innym świetle. Musimy badać kulturę, ponieważ czasami tłumacz odkrywa, iż problemy w tłumaczeniu są tak naprawdę problemami w zrozumieniu kultury. Tak samo ważne jest bycie świadomym zarówno tła kulturowego mówcy (którego tłumaczymy), jak i swojej własnej kultury.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Ammann, M. (31995), Kommunikation und Kultur. Dolmetschen und Übersetzen heute. Eine Einführung für Studierende (Translatorisches Handeln, 1), Verlag für Interkulturelle Kommunikation, Frankfurt am Main.

Baudouin de Courtenay, J. (1984), O języku polskim, wybór prac pod red. J. Basary i M. Szymczaka, PWN, Warszawa.

Berdychowska, Z. (2003), “Der Beitrag der polnischen Translatorik zur europäischen Integration/Verständigung”, in: Grucza, F. (ed.), Deutsch‑polnische und gesamteuropäische Integration in Forschung, Lehre und Öffentlichkeitsarbeit der (polnischen) Germanistik. Materialien der Jahrestagung des Verbandes Polnischer Germanisten, 2.‑4. Mai 2003, Szczecin, Euro‑Edukacja, Warszawa, p. 351‑360.

Brzozowski, J., Filipowicz‑Rudek, M. (ed.) (2009), Między Oryginałem a Przekładem, XV: Obcość kulturowa jako wyznanie dla tłumacza, Księgarnia Akademicka, Kraków.

Furmanik, G. (1955), “Paradoksy przekładu”, in: Rusinka, M. (ed.), O sztuce tłumaczenia, Ossolineum, Wrocław, p. 52‑76.

Goffin, R. (2008), “Pour une approche linguistique du problème des faux amis”, in: Krings, H.P., Mayer, F. (ed.), Sprachenvielfalt im Kontext von Fachkommunikation, Übersetzung und Fremdsprachenunterricht (Forum für Fachsprachen‑Forschung, 83), Frank & Timme, Berlin.

Grucza, F. (1992), “Kulturowe determinanty języka oraz komunikacji językowej”, in: idem (ed.), Język, kultura – kompetencja kulturowa, Warszawa, p. 9‑70.

Grucza, F. (2003), “Germanistik – polnische Germanistik – europäische Integration”, in: idem (ed.), Deutsch‑polnische und gesamteuropäische Integration in Forschung, Lehre und Öffentlichkeitsarbeit der (polnischen) Germanistik.

Materialien der Jahrestagung des Verbandes Polnischer Germanisten, 2.‑4. Mai 2003, Szczecin, Euro‑Edukacja, Warszawa, p. 23‑57.

Grucza, F., Schwenk, H.‑J., Olpińska, M. (ed.) (2008), Translatorik in Forschung und Lehre der Germanistik. Beiträge der Jahrestagung und internationalen wissenschaftlichen Konferenz des Verbandes Polnischer Germanisten, 9.‑11. Mai 2008 in Bronisławów, Euro‑Edukacja, Warszawa.

Grucza, S. (2008), Lingwistyka języków specjalistycznych, Katedra Języków Specjalistycznych, Euro‑Edukacja, Warszawa.

Grucza, S. (2010), “Język a poznanie – kilka uwag na temat rozważania ich wzajemnych relacji”, in: Grucza, S., Marchwiński, A., Płużyczka, M., Translatoryka. Koncepcje – Modele – Analizy. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesor Barbarze Z. Kielar z okazji 80. rocznicy urodzin, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Kulturologii i Lingwistyki Antropocentrycznej Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, p. 54‑67.

Iluk, J. (2008), “Zur Rechtfertigung des Übersetzens/Übertragens im Fremdsprachenunterricht”, in: Grucza, F. Schwenk, H.‑J., Olpińska, M. (ed.), Translatorik in Forschung und Lehre der Germanistik. Beiträge der Jahrestagung und internationalen wissenschaftlichen Konferenz des Verbandes Polnischer Germanisten, 9.‑11.

Mai 2008 in Bronisławów, Euro‑Edukacja, Warszawa, p. 61‑70.

Karski, G. (1955), “Kłopoty tłumacza”, in: Rusinka, M. (ed.): O sztuce tłumaczenia, Ossolineum, Wrocław, p. 319‑343.

Kątny, A. (ed.) (2000), Aspektualität in germanischen und slawischen Sprachen, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, Filologia Germańska, 46.

Lang, E. (2010), “Plurizentrik als Übersetzungsproblem”, in: Bartoszewicz, I. et al., Germanistische Linguistik extra muros – Aufforderungen. 5, Atut, Neisse Verlag, Wrocław–Dresden, p. 197‑203, Linguistische Treffen in Wrocław, 5.

Łompieś, J. (2010), “Jak nie tłumaczyć tekstów ekonomicznych”, in: Grucza, S., Marchwiński, A., Płużyczka, M. (ed.), Translatoryka. Koncepcje – Modele – Analizy. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesor Barbarze Z. Kielar z okazji 80. rocznicy urodzin, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Kulturologii i Lingwistyki Antropocentrycznej Uniwersytetu Warszawskiego, p. 305‑315.

Märzluft, S.S. (2010), Sprachliche Unterschiede der österreichischen und binnendeutschen Simultandolmetschung am Beispiel der 3. US‑Präsidentschaftsdebatte 2008, Master of Arts paper, Universität Wien.

Muhr, R. (2003a), “Language change via satellite. The influence of German television broadcasting on Austrian German”, Journal of Historical Pragmatics, 4:1, p. 103‑127. DOI: https://doi.org/10.1075/jhp.4.1.06muh

Muhr, R. (2003b), “Die plurizentrischen Sprachen Europas – Ein Überblick”, in: Gugenberger, E., Blumberg, M. (ed.), Vielsprachiges Europa. Zur Situation der regionalen Sprachen von der Iberischen Halbinsel bis zum Kaukasus, (Österreichisches Deutsch – Sprache der Gegenwart, 2), Peter Lang, Frankfurt am Main, p. 191‑233.

Pawłowski, G. (2009), “Z badań kontrastywnych nad konotacją idiolektalną polsko‑ i niemieckojęzycznych mówców‑słuchaczy”, in: Waszczuk‑Zin, A. (ed.), Publikacja Jubileuszowa II. W kręgu problematyki technolektalnej, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, p. 268‑284.

Pawłowski, G. (2010), “Heißt konnotativ peripher? Eine kontrastive Studie zu den idiolektalen Konnotationen dargestellt am Beispiel der Lexeme ‘Kirche’ und ‘kościół’”, in: Bartoszewicz, I. et al. (ed.), Germanistische Linguistik extra muros – Aufforderungen. Atut, Neisse Verlag, Wrocław–Dresden, p. 213‑226, Linguistische Treffen in Wrocław, 5.

Piotrowska, M. (2010), Tłumacz wobec problemów kulturowych, Krakowskie Towarzystwo Tertium, Kraków.

Sarter, H. (2005), “Interkulturalität in der Ausbildung”, in: Grucza, F. et al. (ed.), Germanistische Erfahrungen und Perspektiven der Interkulturalität. Materialien der Jahrestagung des Verbandes Polnischer Germanisten, 22.‑24.

April 2005, Kraków, Euro‑Edukacja, Warszawa, p. 259‑265.

Schwenk, H.‑J. (2008), “Übersetzungseinheit Aspekt: Zum Umgang mit der Semantik des Verbalaspekts in der bilingualen polnisch‑deutschen und deutsch‑polnischen Lexikographie”, in: Grucza, F., Schwenk, H.‑J., Olpińska, M. (ed.), Translatorik in Forschung und Lehre der Germanistik. Beiträge der Jahrestagung und internationalen wissenschaftlichen Konferenz des Verbandes Polnischer Germanisten, 9.‑11. Mai 2008 in Bronisławów, Euro‑Edukacja, Warszawa, p. 274‑293.

Sitarek, A. (2008), “Falsche Freunde des Übersetzers aus glottodidaktischer Sicht: Versuch einer Typologisierung”, in: Grucza, F., Schwenk, H.‑J., Olpińska, M. (ed.), Translatorik in Forschung und Lehre der Germanistik. Beiträge der Jahrestagung und internationalen wissenschaftlichen Konferenz des Verbandes Polnischer Germanisten, 9.‑11. Mai 2008 in Bronisławów, Euro‑Edukacja, Warszawa, p. 238‑261.

Szczygielska, A. (2008), “Zur Kunst der Übersetzung”, in: Grucza, F., Schwenk, H.‑J., Olpińska, M. (ed.), Translatorik in Forschung und Lehre der Germanistik. Beiträge der Jahrestagung und internationalen wissenschaftlichen Konferenz des Verbandes Polnischer Germanisten, 9.‑11. Mai 2008 in Bronisławów, Euro‑Edukacja, Warszawa, p. 359‑360.

Utri, R. (2008), “Filmy jako możliwość interkulturowego uczenia się – na podstawie amerykańskiego filmu Moje wielkie greckie wesele i austriackiego filmu I love Vienna”, Przegląd Glottodydaktyczny, 25, p. 107‑116.

Utri, R. (2009), “Sprache – Kultur – Idiokultur – Interkulturalität. Anmerkungen zur Begriffsunterscheidung”, Annales Neophilologiarum 3. Czasopismo naukowe Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego, p. 73‑86.

Utri, R. (2010), “O złożoności translacji na przykładzie tłumaczenia powieści Helen Fielding pt. Bridget Jones’ Diary”, in: Grucza, S., Marchwiński, A., Płużycka, M. (ed.), Translatoryka. Koncepcje – Modele – Analizy. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesor Barbarze Z. Kielar z okazji 80. rocznicy urodzin, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Kulturologii i Lingwistyki Antropocentrycznej Uniwersytetu Warszawskiego, p. 416‑426.

Utri, R. (2011), “Der Mensch ein intelligenter Affe? Zur Sprach‑ und Kulturentwicklung unserer nächsten Verwandten – Erkenntnisse der Primatenforschung der letzten Jahrzehnte und deren Konsequenzen für die menschliche Entwicklung”, in: Bartoszewicz, I. et al. (ed.), Germanistische Linguistik im interdisziplinären Gefüge I. Linguistische Treffen in Wrocław, Atut, Neisse Verlag, Wrocław–Dresden, p. 19‑27.

Żmudzki, J. (2003), “Eröffnung der Beratungen”, in: Grucza, F. (ed.), Deutsch‑polnische und gesamteuropäische Integration in Forschung, Lehre und Öffentlichkeitsarbeit der (polnischen) Germanistik, Euro‑Edukacja, Warszawa, p. 345‑350.

Downloads

Published

2021-07-22

How to Cite

Utri, R. (2021). The translator and his/her language/culture. Między Oryginałem a Przekładem, 22(2(28), 9–25. https://doi.org/10.12797/MOaP.21.2015.28.02